Alberta'da bağımsızlık süreci referandumu
Kanada petrolünün yüzde 84'ünü üreten Alberta eyaletinde, bağımsızlık sürecinin başlatılmasını öngören referandum için sandıklar kuruldu. Oylama, doğrudan ayrılığı değil, hukuki sürecin işletilmesini kapsıyor.
Kanada'nın enerji üretim merkezi Alberta'da, eyaletin federal yönetimden ayrılmasına yönelik hukuki sürecin başlatılıp başlatılmamasını belirleyecek tarihi referandum gerçekleştirildi. 19 Ekim Pazartesi günü düzenlenen oylamada seçmenler, bağımsızlığa giden yasal adımların atılması konusunda tercihlerini sandığa yansıttı. Bu karar, ülkenin petrol gelirlerinin paylaşımı ve enerji kaynaklarının kontrolü açısından kritik bir öneme sahip.
Dünya'da yayınlanan habere göre, Alberta eyaleti Kanada'nın petrol ve doğal gaz üretimindeki ağırlığıyla ayrılık tartışmalarının odağında yer alıyor. Kanada Enerji Düzenleyicisi verilerine göre 2025 yılında ülkedeki ham petrol üretiminin yüzde 83,8'i Alberta'dan sağlandı. Eyalet ayrıca Kanada'nın doğal gaz üretiminin yüzde 60'ını karşılayarak, yıllık 32,4 milyar Kanada dolarını bulan enerji yatırımlarıyla ekonomik gücünü koruyor.
Referandumda seçmenlere, eyaletin Kanada'nın bir parçası olarak kalması veya Anayasa kapsamında bağlayıcı bir bağımsızlık referandumu için hukuki sürecin başlatılması olmak üzere iki seçenek sunuldu. Sandıktan bağımsızlık yönünde çoğunluk çıkması durumunda, eyaletin doğrudan ayrılması söz konusu olmayacak; bunun yerine federal yönetimle müzakere sürecini başlatacak siyasi bir mesaj verilmiş olacak. Eyalet Başbakanı Danielle Smith bağımsızlığı desteklemese de sürecin seçmen iradesine bırakılması gerektiğini belirtirken, Kanada Başbakanı Mark Carney ulusal birliğin korunmasından yana tavır koydu.
Oylama sürecine yoğun katılım gösterildi. Eyalet Seçim Kurumu verilerine göre, 13-17 Ekim tarihleri arasında erken oy kullananların sayısı 1 milyon 356 bin 873'e ulaştı. Bu rakam, yaklaşık 3,15 milyon kayıtlı seçmenin yüzde 43,1'ine tekabül ediyor. Yüksek katılımın hangi siyasi eğilimi yansıttığı, oy sayımı tamamlanana kadar netlik kazanmayacak.
Alberta'daki referandumda yalnızca bağımsızlık değil, göç politikaları ve anayasal değişiklikler dahil toplam 10 soru oylandı. Bağımsızlık sürecinin başlatılmasına ilişkin soru pusulanın 10. sırasında yer aldı. Oy verme işlemleri yerel saatle 20.00'de sona ererken, resmi olmayan sonuçların 48 saat içinde, kesin sonuçların ise 29 Ekim 2026'da açıklanması planlanıyor. Sürecin, Kuzey Amerika enerji piyasaları üzerindeki olası etkileri nedeniyle uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip edildiği bildirildi.
TürkAta Haber Ajansı
İş Dünyası Gündemi